Invloed oorlog Oekraïne op de gasprijzen

Recente ontwikkelingen zorgen voor extra spanning op de energiebeurzen. Onderstaand een overzicht.

Wat velen niet voor mogelijk hebben gehouden is uiteindelijk toch gebeurt. De officiële erkenning door Poetin van de zelfverklaarde republieken in Loehansk en Donetsk was het startsein. Maar na het nieuws van de Russische inval op donderdag in de vroege ochtend vloog de vlam in de pan.

Rusland is de grootste leverancier van aardgas aan Europa; ca 40% van de Europese aardgasbehoefte is afkomstig uit Rusland. Overigens verschilt dat percentage per Europees land. 

De Russische invasie leidde op een elektriciteits- en gasmarkt die al illiquide was ook nog tot (paniek) aankopen. Zowel de korte, als middellange termijnprijzen stegen met respectievelijk 51% en 25%. Belangrijk is te realiseren dat de prijsstijging alleen maar de onzekerheid reflecteert, want aan de daadwerkelijke gastoevoer is vooralsnog niks veranderd.

De angst bestaat dat de onvermijdelijke Westerse sancties door Rusland worden beantwoord met het dichtdraaien van de gaskraan naar Europa. We zijn dan aangewezen op de gasvoorraden. Afhankelijk van bijvoorbeeld het weer en de temperatuur kunnen we daar met zijn allen hooguit enkele weken op teren. Als dat scenario werkelijkheid wordt zullen de prijzen verder stijgen en er  vrijwillige vraaguitval plaats zal vinden. Daarbij wordt er vanwege de hoge prijs minder geconsumeerd. Tevens zal dan het noodscenario van de overheid in werking treden.

Duitsland heeft aangekondigd de certificering (en dus in gebruik name) van Nordstream2 tot nader order uit te stellen. Dat kan zeker voor de lange termijn enorme gevolgen hebben. Duitsland zal in het kader van de energietransitie haar kolencentrales overschakelen naar aardgas gestookte centrales en heeft daarvoor veel aardgas nodig.

De onvoorspelbare oorlogssituatie zorgt voor een gebrek aan  liquiditeit op de energiemarkten. Kopen of verkopen zal op minimale schaal plaats kunnen vinden. De verwachting is dat de komende dagen meer duidelijk wordt over hoe de situatie zich kan gaan ontwikkelen, en bijvoorbeeld welke reactie de Russische inval in de westerse wereld uitlokt.
Europa zal de komende dagen reageren met een ingrijpend pakket aan sancties tegen Rusland. De consequenties voor de energiemarkt kunnen pas worden gewogen wanneer de inhoud van het sanctiepakket bekend is.

Hoe dan ook zullen Westerse mogendheden worden geconfronteerd met een dilemma. Sancties aan de olie- en gasexport zou Rusland hard kunnen raken. Aan de andere kant zou dat net zo veel pijn kunnen veroorzaken in de eigen westerse economieën.

Wij blijven u op de hoogte houden van de actualiteit.